28.2.09

cemen, poy ve ic bakla corbasi

Etkinlik sayesinde anladim, aslinda oldukca cesitli baharat kullaniyormusum da farkinda degilmisim. Sadece Turk mutfagiyla sinirlandirdigimda bile uzun bir liste cikti, ben de sizin icin iclerinden cemeni sectim. (Ah sormayin simdi, "Cemen budur, onu da ilk pastirmami uretmede kullandim,iste..."diye bir giris yapabilmeyi oyle cok isterdim ki, ama o kendi mamulum kirmizi et ve balik pastirmalari bir muddet daha sadece hayallerimi suslemege devam edecek gibi gorunuyor.)

Benim cemenle olan siki dostlugum 90'li yillarin sonuna, ilk bebegimin dogumuna rastliyor. Bebegimi emzirmeye calistigimi gorunce ebem-midwife cok sevinmis, akilli uslu bir kaynaktan bilgilenmem icin emzirme konusunda onlara okullarinda okutulan tibbi kitaplarindan birini vermisti. Boylece cemenin anne sutunu arttirdigini ogrendim. Internetten satisin olmadigi o zamanin Ingiltere'sinde Asya dukkanlarinda fenugreek adiyla tohum seklinde bulabildim, meger kori baharatinin ana malzemesiymis. Zamanla turevlerini de ogrendim, yesil haliyle de tuketiliyormus. Gitgide daha fazla soframizda boy gostermeye basladi. Bahcecilikti, sprouting-cimlendirmeydi derken de gecen yaz uretimine gectim.



Iste cemen ve yan urunleri:
En alttaki kavanozdaki tanecikler cemen tohumu (ing. fenugreek seeds)
soldaki amber renkli toz onlarin ogutulmus hali, bildigimiz cemen
en ustteki kavanoz ise yesil cemen yapraklarinin yani boy otunun (ing. methi leaves) kurutulup cekilmis hali yani kisaca poy (poy otu, puy otu, macir-muhacir poyu..)

Wikipedia'nin bu konudaki sayfasi cok iyi hazirlanmis. O kadar zengin olmasa da turkcesine oradan ulasilabiliyor. Mesela kandaki glikoz degerlerini dusurdugu icin diabetiklerin dikkatli tuketmesi gerektigi, suni akcaagac surubunun-maple syrup yapiminda kullanildigi, protein deposu oldugu, Misir'da tohumlarindan cay yapildigi vb bilgileri cok ilginc.
Benim tariflerime gelince; itiraf edeyim cimlendirmeyi de umarak aldigim tohumlar sadece bahcede boy otu uretiminde kullanildilar. Boy otunu Asya dukkanlarinda methi adiyla her daim taze ve dondurulmus bulabiliyorken niye ektin ki diye sorarsaniz bu tarif yuzunden derim. Benim oradan esinlendigim, sekli ve pisirme asamasi ayni olan tarifim ise birikmis bayat ekmekler icin ideal. Ekmekler islatilip fazla suyu sikilir, kaba konup iyice yogurulur, ince ince dogranmis boy otu ve aldigi kadar unla yumusak bir hamur yapilir. Bir muddet bekletilir, sonra ceviz kadar alinip merdaneyle acilir, yagsiz tavada onlu arkali pisirilip tavuk ve salatayla durum yapilip yenir. Bayat ekmekleri degerlendirmenin ziyafet haline donusmus seklidir.

boy otu (poy)

Kurutulmus boy otunu yani poyu siz Turkiye'dekiler aktarlarda cok rahat bulabilirsiniz. Koftelerde, sarmalarda, ozellikle tarhana tipi corbalarda, etli- patatesli boreklerde, salatalarda vb kullanabilirsiniz. Mesela soganlari hafif oldurulmus, salcali, poylu haslanmis,kusbasi patatesi durum yapin, boylece basit bir patates salatasina bile et lezzeti kattigini goreceksiniz. Bense etkinlik icin en sevdigim poylu corbayi sectim sizler icin, simdiden afiyet olsun.




POYLU IC BAKLA CORBASI

1 tas ayiklanmis ic bakla
bir dis sarimsak
2 kasik un
50 gr tereyag-zeytinyag
1 silme cay kasigi poy veya 1/2 cay kasigi cemen
1 kasik kuru nane,tuz

- Yaklasik iki tas kuru ic bakla geceden islanir, ertesi gun kabuklari ayiklanir. Bir dis sarimsak ve 4 bardak suyla birlikte duduklude haslanir. (Duduklu tencerede hasladiginiz zaman motorda cekince corba kadife gibi oluyor. Normal tencerede biraz daha puturlu kalabiliyor, suzme gerektiriyor.) Ayri bir yerde kuru kuru kavrulan unla birlikte motorda iyice cekilir. Istenilen kivama gelene dek azar azar su eklenerek kaynatilir.
Yag kizdirilir, icine poy ve nane atilip bir iki tasim kaynatilip corbaya katilir.
Eksi mayali ekmekle afiyetle yenir.
Bu ne lezzet, et mi kattin sorularina ne cevap verilecegi sasirilir. Zinhar bakla yemem diyenlere tabak tabak tasinir. Yedigim en guzel mercimek corbasiydi yorumlarina yol acip pirzola yerine bile gecer...vs vs..



***************************************


I use dried fenugreek-methi leaves in my way not in a classical way with this soup recipe so even broad bean-haters love it. Excellent with homemade sourdough bread.

BROAD BEAN SOUP WITH METHI LEAVES-BUTTER SAUCE

2 cups dried broad beans (soaked overnight, shelled)
1 clove of garlic
2 tbsp plain flour
1 tsp dried methi leaves (first photo, top-right)
1 tsp dried mint
seasalt

- Boil broad beans and garlic with 4 cups of water til they are really soft. I use pressure cooker, it is quicker and effects the texture, add more silkiness I think.

- Put in a blender, whizz until silky smooth. Return the saucepan, add flour, salt, 2 cups of water, cook little bit more stirring. You can add more water if you like.

- In another small saucepan melt the butter, allow foam to build up without burning, add 2-3 tbsp olive oil, dried herbs, stir 4-5 seconds, add immediately to the soup. Enjoy, afiyet olsun.

8 comments:

  1. Sevgili Betül;
    Blog listemdeki en sevdiğim bloglardan birisin.
    Yazılarına ve verdiğin bilgilere bayılıyorum.
    Tarzında çok kaliteli.
    Seninle ilgili tek şikayetim sIk yazmıyor olman :(
    Bloguma biraktigin yorum beni cok mutlu etti, tesekkurler.
    Masa ortusu ise ne yazikki bana ait degil, Boyner :)

    Sevgilerimle, her zaman beklerim.

    ReplyDelete
  2. Müge guzel sozlerinle guzel guzel sisiniyordum ki beni kalbimden vurdun :) sevenlerim hep boyle sitem ediyorlar artik. Bense hep ingilizleri sucluyorum, bu kadar da fazla tatil yapilmaz ki canim diye :)
    Ayni renklerde kendime oyle bir ortu yaptim gecenlerde, o yuzden sormustum ben de :)

    ReplyDelete
  3. Betul'cugum, bir onceki yazina da yorum birakmaya calismistim ama olmamisti bir turlu. Umarim bu ulasir. Donmene ve guzel haberlerine cok sevinmistim, yazacaktim iste :)

    Bizim aile Bulgaristan'dan göcme ve poya pek alisik. Özellikle kahvalti masasinin olmazsa olmazlarindan. Minik bir cay bardagi tabagi icinde azicik tuzla karistirilir, masaya getirilir, kizarmis yaglanmis ekmegin üzerine serpilir. Aniden bastiran misafire ayni yöntemle etimek ikram edilir :) Sicak cayla cok güzel olur. Buralarda Turk dükkanlarinda yok tabii poy moy. Türkiye'ye her gidisimde getirirdim. Senin yazini okuyup Almancasini gordukten sonra burada rahatlikla bulunabilecek birsey oldugunu kesfettim. Ve sevindim :) Tesekkürler!

    ReplyDelete
  4. Yok Mine geliyor mesajlarin, bir onceki postta da var. Ulasiyor, hem de tam yerine, kalbime:) Cok tesekkurler sicacik, dostca sozlerin, mesajlarin icin.

    Harika bir fikir kizarmis, yagli ekmege serpmek..Ne guzel tatlarimiz var, sagol sen de ogrettigin icin, en kisa zamanda uygulayacagim. O Bulgar muhacirligi bizde de babaannem tarafindan var, ama ben poyu ilk burada ogrendim, cemen ararken :) Burnunun dibindekini farketme olayi o kadar cok oluyor ki, bir kac sene once annem arsin borulceleri gosteriverdiginde rafta ben de nasil hayiflanmistim bol sevincle karisik..
    Tabii ki ben de cok sevindim bu ise, baska poylu tarifler gelecek diye:)

    ReplyDelete
  5. Hi betul....glad to see u post again...and congrats on the baby! I was wondering is there any way i could get to see ur posts in english? I feel all ur posts are so authentic..i would love to read them and maybe make some too...thanks :)

    ReplyDelete
  6. Böylesi zengin içerikli bloga çok az rastladım inan ki. Sadece bir bakayım istemiştim yapıştım kaldım. Şimdi uyku zamanı burada ama yarın sabah kahvemle bol bol okuyacağım inşallah. Mesela rokanın çiçeği olduğunu bilmezdim, ayrıca burada bulabileceğim spring roll yufkaları için tarif de var sende. Yaşasın blog kardeşliği ve görüşmek ümidiyle. Bu arada oğlun için önce üzüldüm ama hemen sevindim çünkü iyiymiş. Doya doya bağrına bas bence, anneler hiç acıtmaz ki...

    ReplyDelete
  7. Thank you Rajitha :) I have been merging my two blogs here. I did translated the recipe for you and other requesting english speakers - google makes it really bad, doesn't it-, but unfortunately I can not promise the same thing for older posts, I simply have no time nowadays. If you really interested in one particular post, just email me, it is easier in this way.

    Esra, tam da ingilizce-turkce bloglarimi birlestirdigim, yorumlarin kayboldugu, kirpip kusa cevirdigim donemde yakaladin, cabucacik okuyacagindan eminim. Tesekkurler, guzel sozlerin icin, senin simit postundan sonra ben de cok sevinmistim blog dunyasinin paylasimciligina :) Spring-roll tarifini kesinlikle dene, ben "tuh, turkiye'de bulamayacagim bu yufkalari donersek" diye hayiflaniyorum, o kadar guzel yani :)

    ReplyDelete
  8. Betul..thanks!! i will try and browse ur other recipes thru google..but i will contact you if i have a doubt. I totally understand you being short on time...thanks once again :)

    ReplyDelete