
Bu postu "Ah sen simdi gurbet ellerde ne bulup da yiyorsun ki?" diyerek her gidisimde beni semirtmeye calisan akraba ve dostlara adiyorum. Bilmiyorlar tabii, ben karanliga kufretmektense kalkip mum yakmayi coktan ogrenmisim, bir cok yemek adabiyla gercek tadiyla olmasa bile turevleriyle soframizi senlendiriyorlar. Cevremde gordugum, avladigim, olmadi yetistirdigim malzemeler "-imtrak, -imsi ama, hic fena olmamis, yok yok cidden guzel olmus, yine yapalim" seklinde midelerimizi senlendiriyorlar. O kesiflerden biri de benim balik ve tavuk yemeklerine cok yakistirdigim kapari yerine kullandigim lilyum tomurcugu salamurasi. Buna benzer bir kesfin daha vardi senin diyenler, muhtemelen murver ciceklerinin tomurcuklariyla yaptigim salamurayi hatirliyorlardir. Zaten bunda da ayni metodu kullandim...
Son zamanlarda turk bloglarinda rastlamis olabileceginiz lilyumlarin yuzlerce cesidi var, biraz arastirinca muzayedeler ve hayran klupleri kuruldugunu gorup sasirabilirsiniz. (Fotografini gordugunuz day lily'ler de bu lilyum ailesinde bir kol teskil ediyor.) Zehirli olan bazi cesitleri disinda cogu turunun cicek, yaprak ve kokleri yenebiliyor. Mesela Cinliler ciceklerini kurutup sonra da corbada kullaniyorlarmis. Daha gecenlerde yapilan bahce tadilati sirasinda cok hasar gordukleri icin sokmeseydim buna dair daha pek cok hayalimi gerceklestirebilecektim belki de.. O karisiklikta attigim yapraklara hala aciyorum mesela . Ama sadece bir gunluk omru olan cicekleri yuzunden ingilizcede day lily diye anilan bu lilyumlar narin olduklari kadar da arsizlar, su siralar yine cogaldilar bile, sanirim yaz sonuna dogru hasat yapabilecegim. Esimin arsizligi yuzunden hic sevmedigi lilyumlari seviyorum ben, bereketli :) ve sevimli. Sonbaharda her cicegin dibi tohum dolu hazneye donusup kuruyacak, onlari sacmak icin patlayip beni korkutacaklar. Yasattiklari kucuk mutluluklar uzun muddet devam edecek :)


Asagida verecegim tarifteki salamura cicek tomurcuklari yerine basta kapari olmak uzere pek cok salamura malzemeyi kullanabilirsiniz, salamura sari zeytin, kucuk dogranmis kornison tursu veya fas mutfaginda kullanilan salamura limon bile olur, hepsi kendilerine verilen yardimci aktor rolunu gayet guzel eda ediyorlar. (Belirtmeden gecemeyecegim, taze limon dilimleri kullanmayin.)
FIRINDA BALIK BUGULAMA
800 gr beyaz etli iri balik, file veya dilim yapilmis
1 sogan
2-3 biber
750 gr domates
2-3 kasik salamura (kapari, kornison, sari zeytin, limon, enginar ..)
- Baliklari 1/2 cay bard zeytinyagi ve bir kac fiske tuzla nazikce halledip ustunu ortup dolaba koyun.
- Onlar terbiye olurken sosunu hazirlayin. Genis bir tencerede 4-5 kasik kizgin zeytinyaginda soganlari soteleyin, ince dogranmis biberi katin. Ustune kabugu soyulup kup dogranmis domatesleri (kisin kiraz domates kullandigimda kabuklariyla oldugu gibi katiyorum, rustik oluyor) ve bir fiske tuzunu ekleyip tencerenin kapagini kapatin, harli ateste domateslerin once sularini salip sonra da cig kokusu gidene kadar pismesine izin verin. Sos biraz kivamli, ama ayni zamanda sulu olacak.
- Firina dayanikli kaba sosu dokup ustune baliklari dizin. Sosunuz bir parmak kalinlikta olmali ve file baliklarin derili kismi alta gelmeli. Bir kasikla sosun yagli suyundan ustlerine gezdirin. Bu tarif ici yumusak kalsin diyen oglumla, disi citir olsun diye tutturan babasina uyarlanmis oldugu icin onceden isili 210 derecede 7 dakika, izgarasinda da arti 3 dakika, toplam 10 dakika pisiriliyor. Izgara icini kurutmuyor, sadece kizarmis cekici bir goruntu yaratiyor, sevmiyorsaniz atlayabilirsiniz.
- Salamuralari izgaradan once baligin ustune serpiyoruz, terbiye ve sosa azar azar kullandigimiz tuz disinda baska tuz kullanmiyoruz. Izgaranin sicagini goren salamuranin tuz ve tadi baliga gecip yumusuyor, nefis lezzet tanecikleri haline geliyorlar.
-Bu yemegi tavukla da yapabilirsiniz. Ben 6 derisiz kalca alip karabiber ve zeytinyagiyla ogusturuyorum, sos kivamini aldiginda tavuklari ve tuzu ekleyip kapak kapali beraber pisiriyorum, tavuklar sularini saliyorlar. Dagilmalarina izin vermeden, pisip renkleri beyazladiginda firin kabina once sosu dokup, ustune tavuklari dekoratif dizip salamuralari serpip izgaranin altinda tavuklar iyice kizarana kadar tutuyorum.
Tavuklari bir gece onceden, olmadi sabahtan terbiyeye birakirsaniz cok daha lezzetli oluyor. Halka dogranmis sari zeytin cok yakisiyor veya Claudia Roden'in Arabesque 'nden ilhamla cok az zencefil rendesi, limon tursusu, enginar konservesi uclusu..
- Maydanoz vs yesillikleri piserken baliga serpmek yerine salata halinde sofraya getirmeyi tercih ediyorum. Son zamanlardaki favori salatalarim
Ozlemaki'nin bakla yapragi salatasi ile Yelda'nin eksili nanesi.

Simdilerde gozum bahceye bol bol ektigim nasturtiumlarda (latin cicegi?)..Onlarin da tomurcuklarindan salamura yapmak icin sabirsizlaniyorum.
Ah betül nasıl kıydın o tomurcuklara :) Çiçek yemek ilginç hakkaten, kültürümüze uzak olduğundan böyle ama yesek belki çok severiz. Ha dediğin gibi ben 2 kök lilyumuma kıyamam o ayrı.. Başlarını koparma sonbaharda kuruyup tohumlanacak demiştin. Soğanlı çiçekler soğanları ile çoğalır sanıyordum, hatta kayınvalidemde soğanları yavrulasın ben de bahçeme dikeyim demişti. Şimdi çiçekler gitti başlar olduğu gibi duruyor. Sonbarda onlar kuruyup tohumlanacak ve ben o tohumları mı vereceğim isteyenlere? Soğanlar çoğalmaz mı?
ReplyDeleteNaneli salatayı taze üzüm yaprakları ile dene ve çiğköfte ile birlikte ye, çok güzel olur..
Sartlar zorladi da ondan Naile, baktim kurtcuklar yiyor, onlar yiyecegine biz yiyelim dedim :) Cicek yemez olur muyuz biz Turkler, alasini yiyoruz, kabak cicegi dolmasi falan..
ReplyDeleteBen arastirmalarim sirasinda bizdeki sogana karsilik gelen bir kelime gormedim lilyumlar icin. Lilyumlarin acil durumlar icin su ve besin topladiklari beyaz, gevrek, bazen parmak kalinliginda tupler seklinde kokleri oluyor, bu kokleri ayni zamanda cogalma isinde de kullaniyormus, yani bir parca koku alip dikip nemli tutmaya dikkat ederek cogaltabiliyormusuz. Anladigim kadariyla bir boyle uretiliyormus, bir de tohumlariyla.. Ilkinde hemen o sezon sonuc alinirken tohumdan uretimde bu iki seneyi bulabiliyormus. Ben bu sene o koklenmis tohumlari bahcedeki taslarin arasindan ayikladim, koklendiklerini gozlerimle gordum yani..Gecen hafta BBC'deki bahce programinda bir lilyumu kurekle koklediler, ortasina zarar vermeden kenarlardan koklu ve yesillikli parcalar cikardilar, her birini ayri diktiler. Sonbahar sonunda veya mayis ayinda yapiliyormus aklimda kaldigi kadariyla..
Ah ne asmasi, ne cigkoftesi buralarda Naile, turkiye'de insallah..
Allah Allah ilginç.. Ben soğandan diktim, bir marketten almıştım lilyum soğanlarını bak fotosu da burada: http://aintabsofrasi.blogspot.com/2009/04/bugunlerde.html
ReplyDeleteYurt dışında değiliz ya bize kolay geliyor çiğköfte, asma. İnşallah Türkiye'de..
I am a food professional who just returned from a wonderful trip to Turkey. I was looking for a recipe for cezerye and found your blog. The photographs are gorgeous and the recipes look wonderful. However, your one reference to cezerye (in 2006) indicated you were still working on the recipe. Any progress yet? I would love to see the recipe. Thank you for your beautiful blog.
ReplyDeleteNaile, internetten bilgi edinmekle olmuyormus, wikipedianin sayfasi yaniltici oldu. Biraz daha arastirinaca bildigim yanlis ve dogrular da ortaya cikti. Bu arada seni de yaniltmis oldum, kusura bakma. Benim yaptigim hata day lily'leri lilyumlarla karistirmak oldu, benimkiler day lily seninkiler lilium, uzun uzun yazamayacagim simdi buraya, metinde de duzeltmeleri ilk firsatta yapacagim. Evet lilyumlar sogandan cogaliyormus, ama benim bir onceki yorumda soyledigim gibi ayirma ve tohum yoluyla da..
ReplyDeletehttp://www.suite101.com/article.cfm/bulbs_and_plants/112355
Ve de yeniyormus soganlari day lily kokleri gibi..mesela
http://pixen.wordpress.com/2008/08/18/stir-fry-fresh-lily-bulbs-with-brown-mushrooms/
Hi Deborah, thank you for your kind words. I stopped experimenting, it is some kind of turkish delight made with carrot, so catching right consistency at home with poor equipment is really difficult..Then I found a quite genuine recipe in one of Turkish forum. After all experiments I can say with ingredients and everything it is the most logical one.. The person who gave the recipe from south east turkey, from cezerye area :)I served it once to my guest with icecream, they liked it but found little bit sweet :)Also I should warn you being a rough guide like all turkish recipes, I am afraid you have use your instincts or adjust timing and temperatures. Ingredients are
2 kg carrots (grated, originally black or purple ones, but she says ordinary carrot will do)
1/2 kg sugar
Put them in a pan, uncovered, cook them stirring on low heat until it becomes watery.Then add
1 tbsp wheat flour
1 tbsp wheat starch (corn flour will do, but result will be cloudy not clear looking)
100 ml water
Cok until they are well corporated, really mushy, leaving side of the pan, being dough looking and without burning.
Off the heat add
1/2 kg roughly chopped walnuts
little bit cinnamon?
little bit ginger powder?
Stir again.
Give a conical shape in a big decorative plate, decorate with halved walnuts and grated coconut.
I hope this recipe helps.